قرص متی مازول ۵ چیست؟ کاربرد، علائم و عوارض

  • موضوع: تیروئید
  • زمان مطالعه: 6 دقیقه

قرص متی مازول داروی خوراکی ضد تیروئید است و پزشک آن را برای پرکاری تیروئید تجویز می‌کند. اگر برگه‌ی نسخه‌تان نام «متی مازول ۵» را دارد و چند سؤال در ذهن‌تان مانده، همین‌جا جواب می‌…

قرص متی مازول چیست

قرص متی مازول داروی خوراکی ضد تیروئید است و پزشک آن را برای پرکاری تیروئید تجویز می‌کند. اگر برگه‌ی نسخه‌تان نام «متی مازول ۵» را دارد و چند سؤال در ذهن‌تان مانده، همین‌جا جواب می‌گیرید: دارو دقیقاً چه کاری می‌کند، چند هفته طول می‌کشد اثرش را ببینید، چه عوارضی عادی‌اند و کدام علامت‌ها را نباید به فردا موکول کرد.

آگاهی از عوارض این دارو بخشی از درمان است. یکی دو عارضه‌ی نادر، اما جدی، را باید همان روز اول بشناسید.

قرص متی مازول چیست؟

متی مازول (Methimazole) دارویی است که ساخت هورمون‌های تیروئید را در غده کند می‌کند. قرص‌هایش معمولاً در دو قدرت ۵ و ۱۰ میلی‌گرم عرضه می‌شوند و فقط با نسخه به دست شما می‌رسند.

یک تشبیه ساده کمک می‌کند. غده‌ی تیروئید پرکار مثل کتری روی شعله‌ی بسیار تند است و بخار زیادی تولید می‌کند. متی مازول کتری را برنمی‌دارد و شعله را هم خاموش نمی‌کند. فقط شعله را کم می‌کند تا تولید هورمون به سطح عادی برگردد.

قرص متی مازول ۵ برای چیست؟

پزشک این دارو را در چند موقعیت مشخص می‌نویسد:

  • بیماری گریوز: شایع‌ترین علت پرکاری تیروئید است و دستگاه ایمنی در آن غده را به تولید بیش از حد هورمون وا می‌دارد.
  • گواتر چندگره‌ای سمی: گره‌های تیروئید خودسر هورمون می‌سازند. درباره‌ی این بیماری در مقاله‌ی گواتر سمی مولتی‌ندولار بیشتر بخوانید.
  • آماده‌سازی پیش از جراحی یا ید رادیواکتیو: پزشک قبل از برداشتن تیروئید یا درمان با ید رادیواکتیو، سطح هورمون را با این دارو پایین می‌آورد.
  • زمانی که جراحی مناسب نیست: برای بیماری که جراحی برایش ممنوع یا پرخطر است، متی مازول درمان نگه‌دارنده می‌شود.

اگر می‌خواهید بدانید پرکاری تیروئید چه نشانه‌هایی دارد، علائم پرکاری تیروئید در زنان را ببینید. تپش قلب، لرزش دست، کاهش وزن بی‌دلیل و بی‌خوابی از شایع‌ترین آن‌هاست.

متی مازول چگونه کار می‌کند؟

تیروئید برای ساخت هورمون به آنزیمی نیاز دارد. متی مازول جلوی کار همین آنزیم را می‌گیرد و تولید هورمون جدید کم می‌شود.

دارو هورمون‌های ساخته‌شده را از بین نمی‌برد. خون و بافت‌ها ذخیره‌ای از هورمون دارند و تا تمام شدن آن، تغییر محسوسی حس نمی‌کنید. به همین دلیل نتیجه معمولاً بعد از چند هفته پیدا می‌شود، نه بعد از چند روز. بیمارانی که در هفته‌ی اول «اثری حس نمی‌کنند» و دارو را رها می‌کنند، پیش از رسیدن به نتیجه درمان را قطع کرده‌اند.

روش مصرف: چند قاعده‌ی عملی

۱. دارو را دقیقاً با دوز و فاصله‌ای که پزشک گفته مصرف کنید.
۲. هر روز در ساعت‌های ثابت بخورید تا سطح دارو در خون پایدار بماند.
۳. اگر معده‌تان آزار می‌بیند، قرص را بعد از غذا بخورید.
۴. دوز فراموش‌شده را با دوبرابر کردن نوبت بعدی جبران نکنید.
۵. بدون مشورت با پزشک دوز را کم یا زیاد نکنید و دارو را قطع نکنید، حتی اگر حال‌تان خوب شده باشد.

دوز شروع به شدت بیماری بستگی دارد و بعداً با نتیجه‌ی آزمایش تنظیم می‌شود. برچسب رسمی دارو برای شروع درمان دوزهای بالاتر و برای نگه‌داری دوزهای پایین‌تر، در حد چند میلی‌گرم در روز، ذکر می‌کند. این اعداد برای خودتان محاسبه‌پذیر نیستند.

عوارض قرص متی مازول

عوارض قرص متی مازول چیست

بیشتر مصرف‌کنندگان فقط عوارض خفیف را تجربه می‌کنند. بقیه‌ی عوارض کم‌پیش‌می‌آیند، اما شناختن‌شان بخشی از مصرف ایمن دارو است.

  • بثورات پوستی، خارش یا کهیر
  • تهوع و گاهی استفراغ
  • درد مفاصل
  • سردرد
  • تغییر یا کاهش حس چشایی
  • ورم و حساسیت غدد بزاقی یا غدد لنفاوی

اغلب این‌ها با ادامه‌ی مصرف کم می‌شوند. با این حال هر عارضه‌ای را که آزارتان می‌دهد به پزشک بگویید. گاهی کاهش دوز یا تغییر دارو مشکل را حل می‌کند.

عوارض جدی که نیاز به اقدام فوری دارند

عارضه

علامت‌هایی که باید جدی بگیرید

چه کنید

کاهش شدید گلبول‌های سفید (آگرانولوسیتوز)

تب، گلودرد، زخم دهان

همان روز به پزشک مراجعه کنید و آزمایش خون بدهید

آسیب کبد

زردی پوست و چشم، ادرار تیره، تهوع شدید، درد بالای شکم

مصرف را قطع و فوراً با پزشک تماس بگیرید

واکنش آلرژیک شدید

تنگی نفس، خس‌خس سینه، تورم صورت یا گلو

اورژانس

التهاب عروق یا علائم شبه‌لوپوس

تب، بثورات، درد مفاصل، ضعف و خستگی غیرعادی

قطع مصرف و تماس با پزشک

افت قند خون

لرزش، تعریق، گرسنگی ناگهانی، سرگیجه، تاری دید

مصرف نکنید و با پزشک تماس بگیرید

چرا تب و گلودرد را نباید دست‌کم گرفت؟

آگرانولوسیتوز نادر است، اما برچسب رسمی دارو آن را عارضه‌ای بالقوه تهدیدکننده‌ی زندگی معرفی می‌کند. گلبول‌های سفید پدافند بدن در برابر عفونت‌اند. وقتی تعدادشان به شدت پایین بیاید، یک گلودرد ساده هم می‌تواند به عفونت جدی تبدیل شود.

برچسب دارو توصیه می‌کند در صورت تب یا گلودرد، شمارش گلبول‌های سفید و تفکیک آن‌ها بررسی شود. بنابراین اگر هنگام مصرف متی مازول تب یا گلودرد گرفتید، منتظر نمانید که «خودش خوب شود». همین‌جا قاعده‌ی کاربردی را به یاد بسپارید: تب یا گلودرد + متی مازول = تماس با پزشک و آزمایش خون.

برچسب دارو می‌گوید این عارضه بیشتر با دوزهای بالا (چهل میلی‌گرم یا بیشتر) و در بیماران بالای چهل سال گزارش شده است، هرچند خود برچسب این رابطه را کم‌مطالعه می‌داند.

علائم مصرف زیاد: وقتی تیروئید بیش از حد آرام می‌شود

دوز بالاتر از نیاز، تیروئید را از پرکاری به کم‌کاری می‌برد. این وضعیت شایع‌تر از عوارض خونی است و آزمایش دوره‌ای برای پیشگیری از همین مشکل انجام می‌شود. نشانه‌های کم‌کاری یادآور خلاف علائم اولیه‌اند:

  • خستگی و خواب‌آلودگی روزانه
  • سردی‌پذیری و حساسیت به هوای سرد
  • یبوست
  • افزایش وزن
  • خشکی پوست و کندی ضربان قلب

اگر این علائم را پیدا کردید، دوز را خودتان تغییر ندهید. پزشک با آزمایش TSH و T4 آزاد وضعیت را بررسی و دوز را اصلاح می‌کند. درباره‌ی نحوه‌ی خواندن این آزمایش در مقاله‌ی آزمایش TSH توضیح داده‌ایم.

چه کسانی باید با احتیاط مصرف کنند؟

کاربرد قرص متی مازول ۵

متی مازول از جفت عبور می‌کند و برچسب دارو درباره‌ی احتمال ناهنجاری‌های مادرزادی هشدار می‌دهد، به‌ویژه در سه‌ماهه‌ی اول. پزشکان در این بازه معمولاً داروی ضد تیروئید دیگری را ترجیح می‌دهند و دوز را تا حد ممکن پایین نگه می‌دارند. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا در حین مصرف باردار شده‌اید، پیش از هر اقدامی با پزشک صحبت کنید.

متی مازول وارد شیر مادر می‌شود. برچسب‌های قدیمی‌تر شیردهی را ممنوع می‌دانند، اما برچسب‌های جدیدتر به مطالعاتی اشاره می‌کنند که با پایش منظم عملکرد تیروئید، اثر منفی بر نوزاد نشان نداده‌اند. تصمیم نهایی با پزشک شماست.

جمع‌بندی

متی مازول تولید هورمون تیروئید را کم می‌کند و پرکاری را کنترل می‌کند؛ اثرش بعد از چند هفته پیدا می‌شود. بیشتر عوارض خفیف‌اند (بثورات، تهوع، درد مفصل)، اما تب، گلودرد، زردی و تنگی نفس هشدار جدی‌اند. دوز زیاد می‌تواند به کم‌کاری برسد؛ آزمایش TSH منظم جلوی این را می‌گیرد. دارو را بدون مشورت پزشک قطع نکنید و در بارداری یا شیردهی حتماً با او هماهنگ کنید.

نظرات مراجعین

متن و صدای تجربه بیماران از روند درمان در نووا کلینیک.

خانم محمدی

رضایت از جراحی پاراتیروئید

از روند درمان و جراحی کاملاً راضی بودم. حمایت و راهنمایی‌های خانم نوروزی در تمام مراحل، قبل و بعد از عمل، آرامش زیادی به من داد. همچنین از دکتر همدانی بابت جراحی موفق و دکتر یکتا بابت همراهی و حمایت‌شان صمیمانه تشکر می‌کنم.

۰:۰۰ ۰:۰۰

خانم رنجبر

رضایت از جراحی تیروئید

از جراحی تیروئید توسط دکتر همدانی بسیار راضی هستم. قبل و بعد از عمل با آرامش، راهنمایی و پیگیری‌های ایشان همراه بودم و سه ماه پس از جراحی، حال عمومی بسیار خوبی دارم و هیچ تغییری در صدایم ایجاد نشده است. از دکتر همدانی و خانم نوروزی بابت همراهی و پاسخگویی صمیمانه‌شان بسیار سپاسگزارم.

۰:۰۰ ۰:۰۰

خانم آزادی

رضایت جراحی پاراتیروئید

از عمل و روند درمانم بسیار راضی بودم و از دکتر همدانی و تیم ایشان بابت زحمات و همراهی‌شان صمیمانه تشکر می‌کنم. خدمات بیمارستان و ویزیت‌های بعد از عمل هم بسیار خوب بود. همچنین از خانم نوروزی بابت پیگیری و پاسخگویی‌شان ممنونم.

۰:۰۰ ۰:۰۰

خانم رمضانی

رضایت از جراحی تیروئید

از جراحی تیروئید مادرم توسط دکتر همدانی کاملاً راضی بودیم. روند بهبود بسیار خوب بود، بخیه‌ها سریع ترمیم شدند و ناراحتی بعد از عمل هم بسیار کم بود. همچنین از خانم نوروزی بابت پاسخگویی سریع و همراهی همیشگی، حتی در روزهای تعطیل، صمیمانه تشکر می‌کنم. از خدمات و رسیدگی بیمارستان هم رضایت کامل داشتیم.

۰:۰۰ ۰:۰۰

خانم محمدجانی

رضایت از جراحی تیروئید

از جراحی تیروئید توسط دکتر همدانی بسیار راضی بودم و بعد از عمل هیچ مشکلی نداشتم. برخورد مهربانانه، توضیحات کامل و راهنمایی‌های دقیق ایشان باعث آرامش من شد. همچنین جای عمل به‌خوبی بهبود پیدا کرده و تقریباً اثری از آن باقی نمانده است. از دکتر همدانی صمیمانه سپاسگزارم.

۰:۰۰ ۰:۰۰

خانم بیدی

رضایت از جراحی تیروئید

خواهرزاده‌ام در اردیبهشت ۱۴۰۴ توسط دکتر همدانی جراحی تیروئید انجام داد و خوشبختانه از نتیجه عمل بسیار راضی بودیم. علاوه بر جراحی موفق، پیگیری و حمایت‌های بعد از عمل از طرف دکتر همدانی، خانم نوروزی و تیم ایشان بسیار ارزشمند بود و کمک کرد بیمار این دوره را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارد. از تمام اعضای این تیم صمیمانه تشکر می‌کنم.

۰:۰۰ ۰:۰۰

خانم ایمانی

رضایت از جراحی تیروئید

از هماهنگی‌ها و پیگیری‌های قبل و بعد از عمل بسیار راضی بودم. توضیحات و بررسی‌های پیش از جراحی، خدمات بعد از عمل و ویزیت‌های بعدی همگی منظم و عالی انجام شد. از خانم نوروزی، دکتر همدانی و دکتر تکیار بابت همراهی و رسیدگی‌شان صمیمانه تشکر می‌کنم.

۰:۰۰ ۰:۰۰
۱ / 7

راهنما

سوالات متداول

پاسخ به پرسش‌های پرتکرار درباره این مطلب.

معمولاً چند هفته طول می‌کشد، چون ذخیره‌ی هورمون موجود در بدن باید مصرف شود. اگر بعد از ۲ تا ۳ هفته تغییری نمی‌بینید، آزمایش بعدی را زودتر انجام دهید.
هر دو ممکن است. مهم این است که هر روز به یک شکل مصرف کنید. اگر تهوع دارید، بعد از غذا بخورید.
مدت درمان به بیماری و پاسخ بدن بستگی دارد. در گریوز معمولاً درمان حدود یک تا یک‌ونیم سال ادامه می‌یابد و پزشک بر اساس آزمایش تصمیم می‌گیرد.
به‌محض یادآوری مصرف کنید. اگر نزدیک نوبت بعدی است، نوبت فراموش‌شده را رها کنید و دوز را دوبرابر نکنید.
ریزش مو گاهی گزارش می‌شود، اما خود پرکاری تیروئید هم می‌تواند علت باشد. اگر ریزش شدید یا ناگهانی بود، به پزشک بگویید.

نظرات (۰)

هنوز نظری ثبت نشده است.

ثبت نظر

نوبت مشاوره تخصصی

نیاز به ارزیابی تخصصی دارید؟

ارزیابی تخصصی، بررسی مدارک و راهنمایی مسیر درمان — همین حالا رزرو کنید یا با کلینیک تماس بگیرید.

  • شنبه تا پنجشنبه
  • ۹ تا ۲۱
  • پاسخگویی تلفنی