پاراتیروئید و پوکی استخوان با یکدیگر رابطه علت و معلولی دارند. وقتی که هورمون پاراتیروئید بیش از حد در خون باعث از دست رفتن کلسیم از استخوانها خواهد شد. این اغلب منجر به استخوانهای ضعیف و شکنندهای میشود که به راحتی میشکنند که به این بیماری پوکی استخوان گفته میشود. جراحی پاراتیروئید بهترین و تنها راه درمان این عارضه است. در این راهنما به بررسی جامع و کامل این موضوع میپردازیم پس تا پایان با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
- بررسی ارتباط پرکاری تیروئید و پوکی استخوان
- چگونه پرکاری پاراتیروئید باعث پوکی استخوان میشود؟
- علائم پوکی استخوان ناشی از پاراتیروئید
- کنترل پوکی استخوان در بیماریهای پاراتیروئید
- نحوه درمان پوکی استخوان در پرکاری پاراتیروئید
- تاثیرات جراحی پاراتیروئید بر پوکی استخوان
بررسی ارتباط پرکاری تیروئید و پوکی استخوان
غدد پاراتیروئید تاثیر بسزایی در کنترل میزان کلسیم در بدن شما دارد. آنها این کار را با افزایش یا کاهش میزان هورمون پاراتیروئیدی که تولید میکنند، انجام میدهند. گاهی اوقات یک یا چند غده پاراتیروئید هورمون پاراتیروئید زیادی تولید میکنند.
این باعث میشود استخوانها تجزیه شوند و کلسیم بیشتری آزاد شود. این حالت به عنوان پرکاری پاراتیروئید شناخته میشود که در صورت عدم درمان امکان ابتلا به پوکی و شکستگی استخوان را نیز تا حد زیادی بالا میبرد.
چگونه پرکاری پاراتیروئید باعث پوکی استخوان میشود؟
دلایل زیر باعث ارتباط پاراتیروئید و پوکی استخوان میشوند:
۱. عدم تعادل کلسیم
تعامل بین پرکاری پاراتیروئید و پوکی استخوان با اختلال در تعادل کلسیم آغاز میشود. غدد پاراتیروئید که مسئول تولید هورمون پاراتیروئید (PTH) هستند، نقش مهمی در تنظیم سطح کلسیم در بدن انسان دارند. با این حال، در موارد پرکاری پاراتیروئید، این غدد بیش از حد فعال میشوند و منجر به ترشح بیش از حد PTH میشوند.
این PTH اضافی باعث افزایش آزادسازی کلسیم از استخوانها به جریان خون میشود و در نتیجه به مرور زمان باعث از دست رفتن استخوان میشود.
۲. تسریع تحلیل استخوان
پرکاری پاراتیروئید، جذب استخوان را تسریع میکند، فرآیندی که منجر به کاهش تراکم استخوان میشود. افزایش سطح PTH فعالیت استئوکلاستها را تحریک میکند که بافت استخوان را تجزیه میکنند. استئوکلاستهای بیش فعال از فرآیند بازسازی طبیعی استخوان پیشی میگیرند و باعث از دست رفتن خالص توده استخوانی و تضعیف ساختار اسکلتی میشوند.
۳. اختلال در تشکیل استخوان
علاوه بر جذب بیش از حد استخوان، پرکاری پاراتیروئید میتواند تشکیل استخوان را مختل کند. PTH بر عملکرد استئوبلاستها که مسئول ساخت بافت استخوانی جدید هستند، تاثیر میگذارد.
افزایش طولانی مدت سطح PTH ممکن است فعالیت استئوبلاستها را مختل کند و توانایی آنها را در تولید استخوان جدید کاهش دهد. این عدم تعادل بین جذب و تشکیل استخوان، بیشتر به ایجاد پوکی استخوان کمک میکند.
۴. کمبود کلسیم و ویتامین D
پرکاری پاراتیروئید همچنین میتواند منجر به کمبود کلسیم و ویتامین D شود که هر دو برای حفظ سلامت مطلوب استخوان ضروری هستند. سطح بالای PTH دفع کلسیم از ادرار را افزایش میدهد و به طور بالقوه ذخایر کلسیم بدن را تخلیه میکند.
علاوهبر این، PTH در تبدیل ویتامین D به شکل فعال آن که برای جذب مناسب کلسیم ضروری است، اختلال ایجاد میکند. کمبود کلسیم و ویتامین D اثرات مضر پرکاری پاراتیروئید بر تراکم و یکپارچگی استخوان را تشدید میکند.
علائم پوکی استخوان ناشی از پاراتیروئید
وقتی دچار هیپرکلسمی یا سطح بسیار پایین کلسیم ناشی از پاراتیروئیدیسم هستید، ممکن است علائمی مانند موارد زیر داشته باشید:
- درد و کوفتگی بدن
- درد استخوان و مفاصل
- گیجی و از دست دادن حافظه
- تمایل مکرر به دستشویی رفتن
- سوزش سردل
- فشار خون بالا
- سنگ کلیه
- حالت تهوع یا استفراغ
- اشتها ندارد
- درد معده
- خستگی
همچنین ممکن است استخوانهایتان به راحتی بشکند، که نشانه ضعف استخوان و پوکی استخوان است. پزشک شما میتواند با بررسی سطح کلسیم خون شما، بیماری پرکاری پاراتیروئید را تشخیص دهد. اگر سطح کلسیم بالا باشد، سطح PTH شما را بررسی میکند. اگر این عدد بالا باشد، ممکن است از اسکن ویژهای برای بررسی وجود توده در پاراتیروئید شما استفاده کند.
کنترل پوکی استخوان در بیماریهای پاراتیروئید
درمان به این بستگی دارد که فرد دچار پرکاری یا کمکاری پاراتیروئید باشد. با کنترل اختلال پاراتیروئید، میتوان از ادامه کاهش تراکم استخوان جلوگیری کرد و در برخی افراد حتی تراکم استخوان را بهبود داد.
- کمکاری پاراتیروئید: معمولاً با مصرف کلسیم و ویتامین D کنترل میشود و در برخی موارد ممکن است از هورمون پاراتیروئید مصنوعی (PTH) استفاده شود.
- پرکاری پاراتیروئید: در مواردی که بیماری باعث کاهش تراکم استخوان یا عوارض دیگر شده باشد، جراحی غده پاراتیروئید میتواند به توقف یا بهبود تحلیل استخوان کمک کند.
نحوه درمان پوکی استخوان در پرکاری پاراتیروئید
وقتی صحبت از بیماری پاراتیروئید میشود، جراحی پاراتیروئید تنها درمان قطعی است. جراحی پاراتیروئید که با نام پاراتیروئیدکتومی نیز شناخته میشود، شامل برداشتن غده (یا غدههای) پاراتیروئید آسیبدیده است که مسئول تولید بیش از حد PTH هستند. از جمله مزایای جراحی عبارتند از؛
- بازگرداندن تعادل کلسیم
- بهبود تراکم استخوان
- کمک به کاهش پیشرفت پوکی استخوان
- تسکین طولانیمدت و پتانسیل بهبود قابل توجه سلامت استخوان
جراحی پاراتیروئید میتواند یک عمل بسیار دشوار با عواقب ناتوانکننده باشد، اگر توسط یک جراح بیتجربه انجام شود. اگر هر چهار غده به درستی بررسی نشوند، میتواند منجر به یک جراحی ناقص شود که نه تنها، پوکی استخوان بیمار را بهبود نمیبخشد و در آینده به عملهای جراحی اضافی نیاز خواهد داشت.
بدتر از آن، اگر هر چهار غده برداشته شوند یا آسیب ببینند، میتواند منجر به کمکاری پاراتیروئید شود که هیچ درمانی برای آن وجود ندارد. به همین دلیل است که مراجعه به یک جراح پاراتیروئید متخصص در همان بار اول بسیار مهم است.
تاثیرات جراحی پاراتیروئید بر پوکی استخوان
تحقیقات نشان میدهد که جراحی پاراتیروئید میتواند تراکم استخوان را به طور قابل توجهی بهبود بخشد، به خصوص در ستون فقرات و گردن استخوان ران. این دستاوردها اغلب در عرض 6 تا 12 ماه قابل مشاهده هستند و خطر شکستگی را کاهش داده و قدرت اسکلتی را بازیابی میکنند.
جراحیهای ما در کلیک نووا، جراحی پاراتیروئید تحت نظر دکتر همدانی، فلوشیپ جراحی غدد درون ریز، این فرایند را با بالاترین کیفیت و کمترین عوارض ارائه میدهیم.
سوالات متداول
شاید بخواهید با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی مشورت کنید، اما احتمالا به شما توصیه میشود که تا زمانی که وضعیت شما تثبیت نشده است، از مصرف هرگونه مکمل کلسیم خودداری کنید.
اگرچه غدد تیروئید و پاراتیروئید به هم متصل هستند و عملکردهای مشابهی را انجام میدهند، اما بیماری که بر یکی تأثیر میگذارد، لزوما بر دیگری تاثیر نمیگذارد.
بسیاری از عوامل خطر پوکی استخوان وجود دارند که به غده پاراتیروئید ربطی ندارند. برخی داروها میتوانند بر سلامت استخوان تأثیر بگذارند، در حالی که تغییرات در استروژن و تستوسترون در مراحل بعدی زندگی نیز ممکن است در کاهش تراکم استخوان نقش داشته باشد. سبک زندگی بیتحرک و کمبود ویتامین D از دیگر عوامل خطر هستند.
