کم‌کاری تیروئید در زنان همیشه با یک علامت مشخص و واضح خودش را نشان نمی‌دهد؛ گاهی مجموعه‌ای از تغییرات به‌ظاهر نامرتبط در بدن، سرنخ اصلی این اختلال هستند. خستگی مداوم، افزایش وزن بی‌دلیل، احساس سرمای بیش از حد، خشکی پوست، ریزش و نازک شدن موها، تغییر در الگوی قاعدگی، یبوست، دردهای عضلانی و حتی افت خلق‌وخو یا احساس گیجی می‌توانند در کنار یکدیگر تصویری از کاهش فعالیت غده تیروئید ایجاد کنند. شناخت این الگوی علائم، به‌ویژه در مراحل اولیه، می‌تواند به تشخیص زودتر کم‌کاری تیروئید و بررسی دقیق‌تر علت این تغییرات کمک کند.
فهرست مطالب:
- بررسی علائم کم کاری تیروئید در زنان
- هشداردهنده‌ترین علائم کم کاری تیروئید در زنان
- عوامل خطری که باید در نظر داشته باشید
- علت ادامه علائم تیروئید با آزمایش طبیعی
- علائم تیروئید در مراحل مختلف زندگی زنان
- مدیریت سلامت تیروئید در زنان؛ چگونه این علائم را کنترل کنید؟
بررسی علائم کم کاری تیروئید در زنان
از آنجا که تیروئید بر سیستم‌های مختلف بدن تاثیر می‌گذارد، علائم کم‌کاری تیروئید می‌تواند بسیار متنوع باشد.
این علائم اغلب به آرامی و طی چندین سال ایجاد می‌شوند، به این معنی که ممکن است تا زمانی که چندین علامت با هم جمع نشوند، متوجه تغییر نشوید. در ادامه این علائم را بررسی کرده‌ایم:
خستگی و بی‌حالی مداوم
این فقط نوعی خستگی نیست که بعد از یک روز طولانی کاری احساس می‌کنید. خستگی مرتبط با تیروئید اغلب سنگین و فراگیر خواهد بود. ممکن است صبح‌ها به سختی از تخت بلند شوید یا بعد از ظهرها احساس رکود کنید که هیچ مقدار کافئینی نمی‌تواند آن را برطرف کند.
از آنجا که سلول‌های شما انرژی لازم برای عملکرد بهینه را دریافت نمی‌کنند، حتی انجام کارهای اساسی نیز می‌تواند مانند یک تلاش قابل توجه به نظر برسد.
افزایش وزن بی‌دلیل
وقتی متابولیسم شما کند می‌شود، بدن شما در سوزاندن کالری برای تولید انرژی کارایی کمتری پیدا می‌کند. این می‌تواند منجر به افزایش وزن شود، حتی اگر عادات غذایی و برنامه ورزشی شما تغییر نکرده باشد.
اغلب، این افزایش وزن با احتباس آب نیز مرتبط است، که می‌تواند باعث شود احساس نفخ یا “پف” کنید، به خصوص در صورت و اطراف چشم‌ها.
حساسیت به سرما
آیا وقتی همه افراد حاضر در اتاق راحت هستند، دستتان را برای پوشیدن ژاکت دراز می‌کنید؟ یا شاید متوجه شده‌اید که دست‌ها و پاهایتان همیشه یخ‌زده هستند. از آنجایی که تیروئید دمای بدن را تنظیم می‌کند، یک غده کم‌کار می‌تواند گرم ماندن بدن را بسیار دشوارتر کند.
تغییرات خلقی و مه مغزی
کم‌کاری تیروئید می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر سلامت روان شما داشته باشد. بسیاری از افراد احساس افسردگی یا اضطراب غیرمعمول را گزارش می‌دهند.
همچنین ممکن است “مه مغزی” را تجربه کنید – احساسی ناامیدکننده که در آن افکارتان کند به نظر می‌رسند، تمرکزتان ضعیف است و برای به خاطر سپردن چیزهای ساده یا یافتن کلمات مناسب در مکالمه تلاش می‌کنید.
تغییرات در پوست، مو و ناخن‌ها
یکی از نشانه‌های تیروئید در زنان کاهش سرعت متابولیسم همچنین بر بازسازی سلول‌های شما تاثیر می‌گذارد. این می‌تواند به صورت‌های زیر بروز کند:
- پوست خشک و پوسته پوسته: پوست شما ممکن است رطوبت طبیعی خود را از دست بدهد و احساس خارش یا زبری داشته باشد.
- تیروئید و ریزش مو: ممکن است متوجه موهای بیشتری در برس یا کاهش حجم آن شوید. در برخی موارد، یک سوم بیرونی ابروها نیز ممکن است نازک شود.
- ناخن‌های شکننده: ناخن‌های شما ممکن است ضعیف، نازک و مستعد شکستن یا ترک خوردن شوند.
مشکلات گوارشی و یبوست
همانطور که سطح انرژی شما کاهش می‌یابد، سیستم گوارش شما نیز دچار مشکل می‌شود. این مورد از علائم کم کاری تیروئید در زنان اغلب منجر به یبوست مداوم می‌شود. اگر عادات روده شما تغییر کرده و احساس می‌کنید که روده‌هایتان کند شده‌اند، می‌تواند نشانه این باشد که هورمون‌های تیروئید شما برای حفظ عملکرد موثر دستگاه گوارش شما بسیار پایین هستند.
دردهای عضلانی و درد مفاصل
بسیاری از افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید، ضعف عمومی عضلات، درد یا احساس سفتی در مفاصل را تجربه می‌کنند. ممکن است متوجه شوید که عضلات شما طوری درد می‌کنند که انگار ورزش کرده‌اید، حتی زمانی که ورزش نکرده‌اید.
همچنین، ممکن است به دلیل احتباس مایعات و فشار بر اعصاب، سندرم تونل کارپال (سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی در دست‌ها و انگشتان) را تجربه کنید.
تیروئید و پریود نامنظم
برای زنان، تیروئید ارتباط نزدیکی با سلامت باروری دارد. کم‌کاری تیروئید می‌تواند باعث شود دوره‌های قاعدگی سنگین‌تر، طولانی‌تر یا نامنظم‌تر شوند. همچنین تیروئید و ناباروری دو عامل با تاثیر مستقیم هستند و می‌تواند بر باروری تاثیر بگذارد و بارداری را دشوارتر کند.
علائم کم کاری تیروئید در زنان: صدا و گلو
این بیماری صدای شما را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد:
- صدای گرفته یا تُن صدای بم‌تر
- تورم در پایه گردن (گواتر) ، قابل مشاهده یا لمس
اغلب ترکیبی از علائم نامحسوس است که به کم‌کاری تیروئید اشاره دارد. ممکن است متوجه یبوست خفیف، لرز و تغییرات خلقی خفیف شوید. هر علامت به طور جداگانه می‌تواند از علل زیادی ناشی شود اما در کنار هم ممکن است نشان‌دهنده کم‌کاری تیروئید باشند.
هشداردهنده‌ترین علائم کم کاری تیروئید در زنان
کمای میکزودم مرحله نهایی بیماری درمان نشده است. این بیماری نادر است، اما ۲۵ تا ۵۰ درصد از مبتلایان را می‌کشد. اگر فردی مبتلا به بیماری تیروئید هر یک از این موارد را نشان می‌دهد، فورا به اورژانس مراجعه کنید.
- خواب‌آلودگی شدید، گیجی یا عدم پاسخگویی
- دمای بدن زیر ۳۵ درجه سانتیگراد
- نبض بسیار کند همراه با فشار خون پایین یا تشنج
عوامل خطری که باید در نظر داشته باشید
- زن بودن (به خصوص بالای ۶۰ سال)
- سابقه بیماری خودایمنی (مثل دیابت نوع ۱، لوپوس)
- جراحی تیروئید یا پرتودرمانی قبلی به سر/گردن
- سابقه خانوادگی مشکلات تیروئید
اگر چندین مورد از علائم کم‌کاری تیروئید فوق را در خود مشاهده کردید، بهتر است قبل از ارزیابی کامل، اقدامی انجام دهید.
علت ادامه علائم تیروئید با آزمایش طبیعی
معمولا بیماران وقتی تمام علائم کم کاری تیروئید در زنان را دارند، اما نتیجه استاندارد TSH آنها در محدوده «طبیعی» است، احساس ناامیدی می‌کنند. اینجاست که نگاه به تصویر بزرگتر حیاتی است.
برای مثال، ممکن است TSH شما خوب به نظر برسد، اما T3 آزاد (هورمون فعال) شما در پایین‌ترین حد محدوده باشد. یا ممکن است سطح آنتی‌بادی‌های تیروئید شما بالا باشد، که نشان می‌دهد سیستم ایمنی بدن شما به این غده حمله می‌کند، حتی با اینکه در حال حاضر هورمون کافی تولید می‌کند.
علاوه بر این، عوامل دیگری مانند منیزیم و کورتیزول می‌توانند سرنخ‌هایی ارائه دهند. اگر منیزیم شما کم باشد، بدن شما ممکن است برای تبدیل T4 به T3 با مشکل مواجه شود. اگر کورتیزول شما به دلیل استرس به طور مزمن بالا باشد، می‌تواند در سیگنالینگ هورمون تیروئید در سطح سلولی اختلال ایجاد کند. با مشاهده این کوفاکتورها در کنار نشانگرهای تیروئید، شما و پزشک عمومی‌تان می‌توانید «تصویر بزرگتری» از سلامت خود را ببینید.
علائم تیروئید در مراحل مختلف زندگی زنان
سلامت تیروئید زنان اغلب عمیقا با تغییرات هورمونی در طول زندگی در هم تنیده است. در طول این دوره‌های گذار است که علائم اغلب نادیده گرفته می‌شوند یا به تغییرات “عادی” زندگی نسبت داده می‌شوند.
بارداری و تلاش برای بچه دار شدن
تیروئید در دوران بارداری باید سخت‌تر کار کند تا از مادر و جنین در حال رشد پشتیبانی کند. کم‌کاری تیروئید درمان نشده می‌تواند بارداری را دشوارتر کند و پس از بارداری، خطر عوارض را افزایش دهد. اگر در حین تلاش برای بارداری دچار خستگی یا افزایش وزن می‌شوید، همیشه ارزش دارد که مشکل تیروئید را رد کنید.
تیروئیدیت پس از زایمان
برای زنان غیرمعمول نیست که در سال اول پس از زایمان دچار مشکلات تیروئید شوند، وضعیتی که به عنوان تیروئیدیت پس از زایمان شناخته می‌شود. در ابتدا، ممکن است باعث پرکاری تیروئید شود، اما اغلب به مرحله کم‌کاری منتقل می‌شود. خستگی و خلق و خوی پایین این مرحله اغلب با “افسردگی پس از زایمان” یا خستگی عمومی ناشی از مادر شدن اشتباه گرفته می‌شود.
دوران پیش از یائسگی و یائسگی
گذار به دوران پیش از یائسگی می‌تواند علائم کم‌کاری تیروئید را در زنان تقریبا به طور کامل منعکس کند. گیجی، نازک شدن مو و تغییرات در چرخه قاعدگی از نشانه‌های بارز هر دو هستند. از آنجا که خطر کم‌کاری تیروئید با افزایش سن افزایش می‌یابد، بسیاری از زنان در دهه ۴۰ و ۵۰ زندگی خود ممکن است در واقع هر دو بیماری را به طور همزمان داشته باشند.
در بیشتر موارد، اختلالات تیروئید در دوران بارداری با دارو کنترل می‌شوند؛ اما در شرایط خاصی مانند وجود ندول مشکوک، سرطان تیروئید یا برخی موارد کنترل‌نشده، ممکن است عمل جراحی مطرح شود. در مقاله جراحی تیروئید در بارداری شرایط انجام عمل و بهترین زمان آن را بررسی کرده‌ایم.
مدیریت سلامت تیروئید در زنان؛ چگونه این علائم را کنترل کنید؟
اگر علائم کم کاری تیروئید در زنان در شما تشخیص داده شود، درمان استاندارد مصرف داروی جایگزین هورمون به نام لووتیروکسین است. این دارو، نسخه‌ی مصنوعی هورمون T4 است که سطح آن را در بدن شما بالا می‌برد. اما در مواردی، نیاز به جراحی تیروئید وجود دارد.
شما می‌توانید این عمل را با نهایت دقت و تاثیرگذاری مثبت، در کلیک نوا و تحت نظر دکتر همدانی انجام دهید. مجموعه نوا اولین و تنها مرکز فلوشیپ جراحی غدد در ایران است که به طور تخصصی در این زمینه فعالیت دارد. پس با خیال راحت، خود را به دستان توانمند کلینیک ما بسپارید.
سوالات متداول
اولین علائم عبارتند از خستگی مداوم که خواب هم آن را برطرف نمی‌کند، افزایش وزن ۲ تا ۵ کیلوگرم، احساس سرما در حالی که دیگران راحت هستند، خشکی پوست، ریزش مو و یبوست. بسیاری از زنان همچنین متوجه پریودهای سنگین‌تر یا نامنظم می‌شوند. از آنجا که این پریودها به تدریج اتفاق می‌افتند، خانواده‌ها آنها را برای ماه‌ها نادیده می‌گیرند.
آنها از آزمایش خونی استفاده می‌کنند که هورمون تحریک‌کننده تیروئید (TSH) را اندازه‌گیری می‌کند. افزایش TSH با T4 آزاد طبیعی به معنای کم‌کاری تیروئید تحت بالینی و افزایش TSH با T4 آزاد پایین به معنای کم‌کاری تیروئید آشکار است. آزمایش آنتی TPO نشان می‌دهد که آیا علت خودایمنی است یا خیر.
از آنجا که شایع‌ترین علت، خودایمنی است و بیماری‌های خودایمنی در زنان بسیار شایع‌تر است. داده‌های هند نشان می‌دهد که ۱۵.۸۶٪ از زنان در مقایسه با ۵.۰۲٪ از مردان مبتلا هستند. بارداری خطر بیشتری را ایجاد می‌کند.
لووتیروکسین را با معده خالی و همراه با آب ساده، یا هنگام بیدار شدن، 30 تا 60 دقیقه قبل از غذا و چای یا هنگام خواب، 3 ساعت بعد از آخرین وعده غذایی خود، مصرف کنید. تداوم مصرف، مهم‌تر از زمانی است که برای مصرف انتخاب می‌کنید.
