نمونه برداری تیروئید چیست؟ مراحل و جواب FNA

نمونه برداری FNA تیروئید از جمله روش های کم تهاجمی بوده که در تشخیص پرکاری و کم کاری تیروئید نقش بسیار موثری دارد. برای انجام نمونه برداری تیروئید از یک سوزن نازک استفاده می شود که تحت بی حسی موضعی وارد ندول شده و نمونه برداری را انجام می دهد. از آنجایی که این روش عوارض کمتری نسبت به سایر روش های نمونه برداری دارد، امروزه به وفور مورد استفاده قرار می گیرد.

نمونه برداری FNA تیروئید چیست؟

نمونه برداری از ندول تیروئید با استفاده از یک سوزن ظریف انجام می گردد. طی این روش با استفاده از سوزن و تحت بی حسی موضعی، تکه بسیار کوچکی از غده تیروئید برداشته می شود. معمولا هنگامی که عملکرد تیروئید مشکوک باشد و یا در معاینات فیزیکی ضایعه ای دیده شود، پزشک درخواست نمونه برداری FNA تیروئید را می دهد. این روش کم خطر بوده و خونریزی بسیار اندکی دارد. برداشت نمونه در FNA توسط متخصص سونوگرافی و با کمک مایع تزریقی انجام خواهد شد.

مراحل و اجرای نمونه برداری FNA

برای اجرای نمونه برداری تیروئید در ابتدا باید با استفاده از مواد ضدعفونی کننده، محل نمونه برداری را به طول کامل تمیز نمود. پس از قرارگیری بیمار در وضعیت مناسب، محل مورد نظر بی حس می گردد. سوزن FNA با کمک سونوگرافی به طور دقیق و با مایع تزریقی وارد ندول تیروئید می شود. تصویر سونوگرافی به پزشک کمک می کند تا بتواند مسیر حرکت سوزن را کنترل نماید. زمانی که سوزن در حالت مناسب قرار بگیرد، پزشک با کمک سرنگ مقداری از ندول را برداشت می کند.

تعداد دفعات نمونه برداری تیروئید با توجه به حجم و اندازه توده های مشکوک، متفاوت خواهد بود. طی این مرحله و با توجه به شرایط بیمار، ممکن است فرد کمی احساس فشار و درد داشته باشد، که قابل کنترل است. پس از نمونه برداری، سوزن از ندول خارج شده و فشار ملایمی به صورت مستمر (چند دقیقه) روی گردن اعمال می گردد.

از آنجایی که در نمونه برداری FNA تیروئید برشی ایجاد نمی گردد، زخمی نیز باقی نمی ماند. احساس درد خفیف، کبودی، حساسیت و تورم محدود کاملا طبیعی بوده و پس از مدت کوتاهی برطرف خواهد شد. نمونه نیز داخل ظرف مخصوص قرار گرفته و به آزمایشگاه سیتولوژی ارسال می گردد.

نکته: فراموش نکنید که انجام نمونه برداری تیروئید پیش از FRA و جراحی تیروئید یا تیروئیدکتومی الزامی است.

مزایا و معایب نمونه برداری تیروئید

کم تهاجمی بوده FNA تیروئید موجب شده تا این روش به عنوان امن ترین و کم خطرترین روش نمونه برداری شناخته شود. با این وجود FNA از مزایا و معایب قابل ملاحظه ای برخوردار بوده، که بهتر است پیش از نمونه برداری آن ها را بشناسید.

مزایای FNA تیروئید:

• دقت بسیار بالای این روش می تواند سرطانی بودن و یا سلامت سلول های تیروئید را مشخص کند.
• عدم نیاز به جراحی و کم تهاجمی بودن FNA تیروئید از دیگر مزایای آن است.
• استفاده از سوزن بیوپسی، از ایجاد اسکار زخم و خونریزی جلوگیری می نماید.
• عوارض FNA بسیار کمتر از سایر روش های نمونه برداری است.
• این روش به تشخیص زودهنگام سرطان و سلول های مشکوک کمک می کند.
• FNA نسبت به بیوپسی های باز سریع تر و کم هزینه تر می باشد.

معایب FNA تیروئید:

• در برخی مواقع نیاز به تکرار نمونه برداری است.
• احتمال خطرات و عوارض جزئی مانند خونریزی و یا عفونت محل زخم وجود دارد.
• جواب FNA تیروئید نمی تواند خوش خیم و یا بدخیم بودن توده ها را مشخص کند.
• برخی افراد ممکن است پس از نمونه برداری احساس درد، تورم و ناراحتی موقتی داشته باشند.

عوارض نمونه برداری FNA تیروئید

نمونه برداری تیروئید روشی کم خطر و ایمن بوده، که در برخی مواقع ممکن است با عوارض محدودی همراه باشد. برخی از این عوارض عبارتند از:

• خونریزی ندول تیروئید در موارد نادر
• احتمال بسیار محدود عفونت محل نمونه برداری
• پرکاری موقتی تیروئید، پس از FNA که معمولا با تب و لرز و یا تپش قلب همراه است.

مراقبت های قبل و بعد از نمونه برداری تیروئید

برای جلوگیری از بروز عوارض نمونه برداری FNA تیروئید و دستیابی به نتیجه درست، لازم است قبل و بعد از نمونه برداری، برخی نکات مراقبتی را رعایت نمود. این نکات عبارتند از:

مراقبت های قبل از FNA تیروئید	مراقبت های بعد از FNA تیروئید
مصرف غذای سبک در وعده قبل از نمونه برداری عدم مصرف داروهای رقیق کننده خون از چند ساعت قبل مطلع کردن پزشک از مصرف داروهای خاص	ایجاد فشار مستمر و ملایم روی محل، بلافاصله پس از نمونه گیریاستفاده از کمپرس سرد برای کاهش التهاب و تورم عدم دستکاری و ماساژ تا 24 ساعت، برای جلوگیری از تحریک و عفونت محل نمونه برداری  عدم مصرف خودسرانه دارد و مصرف منظم داروهای تجویز شده

سخن پایانی

نمونه برداری FNA تیروئید یکی از موثرترین روش های تشخیص سلول های سرطانی غده تیروئید است. با کمک این روش بدون نیاز به برش و در کمتر از یک ساعت می توان نمونه برداری را انجام داد. امروزه FNA از بهترین روش های نمونه برداری است، که می تواند از انجام جراحی های غیرضروری پیشگیری نماید. با این وجود برای دستیابی به بهترین و بادقت ترین نتایج بهتر است نمونه برداری با استفاده از دستگاه های مجهز و توسط پزشک متخصص انجام شود.

سوالات متداول

1.     چه زمانی نمونه برداری FNA تیروئید انجام می شود؟

زمانی که پزشک در سونوگرافی و یا معاینات اولیه ویژگی های ندول تیروئید، ضایعه و شرایط مشکوکی ببیند، درخواست FNA می کند.

2.     آیا نمونه برداری درد دارد؟

در برخی مواقع با توجه به حجم و تعداد تکه ها، ممکن است بیمار هنگام نمونه برداری تیروئید احساس فشار و درد داشته باشد.

3.     هزینه نمونه برداری FNA تیروئید چقدر است؟

تجهیزات مصرفی، تخصص پزشک، تعداد دفعات نمونه برداری، حجم نمونه ها و … از ابتدایی ترین عوامل موثر بر هزینه FNA هستند.

4.     تفسیر آزمایش FNA به چه صورت است؟

جواب FNA تیروئید حاوی اصطلاحات تخصصی آزمایشگاهی بوده و به همین دلیل بهتر است تفسیر آن توسط پزشک متخصص انجام شود.

5.     اگر جواب FNA تیروئید مشکوک باشد، چکار باید کرد؟

مشکوک بودن نتیجه FNA تیروئید به معنای سرطان نیست. بنابراین پزشک برای بررسی دقیق تر سلول های مشکوک، ممکن است آزمایشات تخصصی تر و یا حتی جراحی را توصیه نماید.

6.     چقدر طول می کشد تا جواب FNA تیروئید آماده شود؟

زمان آماده شدن جواب FNA تیروئید از 3 تا 7 روز متغیر است و به عوامل مختلفی بستگی دارد.